« گزارش تصویری از کاخ دادگستری پاریس | صفحه اصلي | فقیهان ، جهان مطیع تر شوید »

به یاد دکتر مصباح زاده ،پدر روزنامه نگاری نوین ایران

mesbahzadeh.bmp

نخستین شماره روزنامه کیهان عصر روز ششم خرداد 1321 در تهران و در تیراژ دو هزار نسخه در چهار صفحه و با قیمت 5/1 ریال انتشار یافت. از سال 1328 به بعد تعداد صفحات کیهان به شش و هشت صفحه افزایش یافت.تعداد پرسنل این روزنامه در ابتدای کار پانزده نفر بودند و در سال 1355 این روزنامه 1500 نفر روزنامه نگار ، کارمند و کارگر را در خود مشغول نموده بود

در اخبار این هفته خبر درگذشت استاد دکتر مصطفی مصباح زاده بی تردید ضایعه ای بزرگ برای جامعه فرهنگی و بویژه روزنامه نگاران و اصحاب مطبوعات می باشد.
دکتر مصباح زاده که به حق نام پدر روزنامه نگاری نوین ایران را از آن خود نمود منشأ خدمات زیادی به جامعه ژورنالیسم ایرانی و فارسی می باشد.
دکتر مصباح زاده متولد 26 آذر 1287 شمسی بود. پدرش عبدالرحمن مصباح از مشاهیر خطه فارس و مادرش از خانواده سادات اخوی تهران بود. تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در دارالفنون تمام کرد و آنگاه برای ادامه تحصیل عازم فرانسه شد و در پاریس دکترای حقوق گرفت. عنوان رساله دکتری او "سیاست ایران در جامعه بین الملل" بود که در سال 1936از آن دفاع نمود.
وی بعد از بازگشت به ایران و سپری نمودن خدمت نظام وظیفه در دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد
آقای مصباح زاده در خرداد ماه 1321به کمک شادروان عبدالرحمن فرامرزی روزنامه کيهان را بنيان گذارد که نام آن احتمالا الهام گرفته از روزنامه مشهور فرانسوی لوموند است.
در آن ایام تنها روزنامه پر تیراژ کشور روزنامه اطلاعات بود و رقابت با چنین روزنامه ای جرئت و جسارت زیادی می خواست که مصباح زاده و یارانش از آن بهره مند بودند.
نخستین شماره کیهان عصر روز ششم خرداد آنسال در تهران و در تیراژ دو هزار نسخه در چهار صفحه و با قیمت 5/1 ریال انتشار یافت. از سال 1328 به بعد تعداد صفحات کیهان به شش و هشت صفحه افزایش یافت.تعداد پرسنل این روزنامه در ابتدای کار پانزده نفر بودند و در سال 1355 این روزنامه 1500 نفر روزنامه نگار ، کارمند و کارگر را در خود مشغول نموده بود.
کيهان روزنامه به نوعی بازتاب دهنده مواضع جريان چپ و پيشرو در ايران شد و با انتشار چندين نشريه پرطرفدار جنبی به خانواده خود، در کنار روزنامه اطلاعات به يکی از دو بنگاه اصلی مطبوعاتی ايران بدل گرديد.
زن روز، کيهان بچه ها و کيهان ورزشی سه مجله پرطرفداری بودند که مؤسسه کيهان در کنار روزنامه سراسری خود به صورت هفتگی منتشر می کرد و انتشار آنها هنوز هم در کنار اين روزنامه ادامه دارد. همچنين روزنامه هايی بزبان انگليسی و فرانسه و نشريه ادبی و فرهنگی کتاب هفته از جمله ديگر انتشارات موسسه کيهان بود.
برخی از چهره های مشهور جريان چپ ايران همچون خسرو گلسرخی که پيش از انقلاب به جوخه اعدام سپرده شد و رحمان هاتفی که پس از انقلاب، در زندان جان باخت، از روزنامه نگاران کيهان بودند.
همزمان با پيروزی انقلاب و سرنگونی حکومت شاهنشاهی در سال 1979، مصطفی مصباح زاده از ايران خارج شد و اداره امور روزنامه را عملاً به پسرش ايرج واگذارد.
پس از انقلاب نيز روزنامه کيهان به مصادره دولت درآمد اما آقای مصباح زاده نيز انتشار روزنامه کيهان را به صورت هفتگی در لندن ادامه داد که به کيهان لندن مشهور شد.
روزنامه کيهان در ايران در ابتدا به مالکيت بنياد مستضعفان در آمد و سپس از موسسات زير نظر رهبر جمهوری اسلامی در آمد که مدير آن نماينده ولايت فقیه خوانده می شود. پس از گذشت يک دهه از روی کارآمدن حکومت جمهوری اسلامی در ايران کيهان
به يکی از پايگاههای مطبوعاتی جريان سياسی محافظه کار بدل گردید.
هر چند امروز روزنامه کیهان بیشتر به ستاد عملیاتی جناح اقتدارگرا می ماند تا یک روزنامه حرفه ای و آزادی خواه اما پیشینه و سابقه روزنامه کیهان و زحمات طاقت فرسای مصباح زاده را هرگز نمی توان از تاریخچه روزنامه نگاری ایرانی محو کرد و نادیده گرفت.
از زمانیکه حدود پنج سال پیش به پاریس آمدم مرتبا کیهان لندن را می خواندم و می خوانم و فارغ از گرایش سیاسی و برخی تندرویهای غیر حرفه ای ، آنرا نمونه یک کار حرفه ای روزنامه نگاری نوین می دانم.


Comments

امیدوارم روزنامه نگاران جوان ایرانی ایشان را الگوی خودشان قرار دهند.

راستي مگر اقاي شمس الواعظين پدر روزنامه نگاري نوين نيست. شايد روزنامه نگاري نوين دو پدر داشته باشد
سراج : نه آقای شمس و نه دوستان ایشان هیچگاه چنین ادعایی نداشته اند حد اقل اینجانب خبر ندارم و یا اگر بوده به آن اعتقادی ندارم.