خبر درگذشت استاد فخرالدین حجازی بسیار برایم دردآور بود.
در ذهن داشتم که به پاس زحمات ایشان و خاطرات زیادی که شخصاً با ایشان داشتم و به احترام تمایلات نو اندیشانه اش یادداشتی بنویسم اما در این روزها فرصت یاری نمی نمود تا آنکه کنج خلوتی یافتم و به نگارش این سطور توفیق پیدا کردم.
فخرالدین حجازی به حق مرد نطقهای آتشین لقب داده شده است ، او یادگار دورانی است که اینگونه خطابه ها که شور و هیجان و انقلابی گری را دامن می زد بسیار پر طرفدار بود و مردم از آن بهره می بردند. جوانان دنبال شور و هیجان و مبارزه بودند و حجازی پاسخی بود به این نیازها و زمینه ها. بی شک استعداد بی نظیر او در خطابه و سخنوری به سایر زمینه ها کمک کرد که او در جامعه مطرح شود.
قدیمی ترها می گویند در رژیم سابق ابتدا او دارای مناصبی بوده است. مدتی هم در آستان قدس رضوی مدیر نشریه آنها بوده است. وی به مرور به صف انقلابیون پیوسته و به دلیل ارادت وصف ناشدنی اش به اندیشه های دکتر علی شریعتی در میان مبارزان قرار گرفته است.
با حجازی سال 72 از وقتی که در انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده ادبیات مشهد بودم آشنا شدم. ما برای ایشان گاه به گاه سخنرانی می گذاشتیم و ایشان هم با همان لحن و شدت و حدّت راست اقتدارگرا را می کوبید. انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه در فاصله سالهای 72 تا 75 برای ایشان در مسجد دانشگاه مشهد (بیمارستان قائم عح) جلسات با شکوهی بر پا می نمود. جلسات سخنرانی فخرالدین حجازی در مشهد پیش از این به دعوت آقای سید هادی خامنه ای در خیابان خاکی مشتریان زیادی داشت.
من به عنوان میزبان در حالیکه دانشجوی سال اول بودم روزهایی که استاد در مشهد اقامت داشت او را همراهی می کردم و در برخی موارد دوست خوبم دکتر محمد حسین غیاثی نیز با ما بود که ای بسا ایشان خاطرات شیرین زیادی از آنروزها در ذهن داشته باشد.
حجازی به جوانان خیلی اهمیت می داد و دوست داشت با جوانان حشر و نشر داشته باشد. انسان بسیار معتقد و متعبدی بود اما ذاتا از روحانیت خوشش نمی آمد و به شوخی و جدی بارها این مطلب را به زبان می آورد. در میان روحانیون استثنائاً به آقایان سید هادی خامنه ای و محتشمی و خاتمی و کروبی و برخی دیگر روحانیون اصلاح طلب ارادت زیادی داشت اما بطور کلی از روحانیون دل خوشی نداشت.
بی شک حجازی از ارادتمندان مرحوم آیت الله خمینی بود و در این ارادت آنقدر افراط کرد که از سوی آقای خمینی اخطار دریافت کرد. حجازی برای من با همان لهجه شیرین سبزواری و طبع شیرین و طنز آلودش تعریف می کرد که : ما یک تعریف از مرحوم امام خمینی کردیم ایشان ما را بد جوری کوبید اما این آقای خامنه ای شب و روز از ایشان تعریف می کنند و حتی در مقابلش او را مجیزه می گویند و شعر هم دراین زمینه مقابلش می خوانند هیچ نمی گوید!!
هنگامیکه به تهران آمدم و به عضویت شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت برگزیده شدم انس و الفت بیشتری با استاد حجازی پیدا کردم. من و دوست خوبم میثم سعیدی دو عضو شهرستانی ( مشهدی) شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت بودیم که در تهران خانه و زندگی نداشتیم و در همان ساختمان تحکیم وحدت در خیابان ولی عصر کوچه رجب بیگی زندگی هم می کردیم و از نظر خورد و خوراک و زندگی به قول یکی از دوستان زندگی سرخپوستی داشتیم و از سوی دیگر استاد حجازی نیز معمولا تنها بود و همسرش یا مشهد بود یا سبزوار و از ما می خواست شب را به منزل ایشان برویم و گپ بزنیم و شامی بخوریم و دور هم باشیم و همانجا بیتوته کنیم. من و میثم هم از مصاحبت با استاد حجازی لذت می بردیم و هم از آن خانه سرخپوستی پر رفت و آمد که آسایشی در آن یافت نمی شد خلاصی می یافتیم.
شاید کمتر کسی به اندازه من و میثم در آن ایام با استاد حجازی مأنوس و نزدیک بود. ما کتابخانه شخصی ایشان را برایش مرتب کردیم و مثل فرزندان ایشان شده بودیم. شبها از خاطراتش برای ما تعریف می کرد و از بی مهریهای روزگار گلایه می نمود. یکبار فخر الدین حجازی به ما گفت : ما آخرش نفهمیدیم این آقای بنی صدر ایراد کارش چه بود؟ آدم مسلمان و وطن پرستی بود اما این احمد آقای خمینی مرتب از من می خواست سخنرانی کنم و بنی صدر را بکوبم و من به دلیل علاقه زیادی که به امام و فرزند ایشان داشتم چنین می کردم اما هیچ وقت نفهمیدم چرا باید علیه بنی صدر سخنرانی می کردم. وی افزود : بنی صدر ایرادش این بود که زیر بار این آخوندها نمی رفت!
انتشارات بعثت محل ثابت و همیشه گی دیدار و ملاقات نیروهای سیاسی و فعالان اصلاح طلب بود. چهارشنبه ها بزرگانی چون آقایان کروبی و سید هادی خامنه ای و محتمشی نیز گعده ثابتی در آنجا داشتند و حجازی از اینکه این افراد را دور خودش می دید بسیار شادمان می شد و از شوخ طبعی و انتقادات نیمی جدی ، نیمی شوخی به این آقایان روحانی دریغ نمی نمود. عباس عبدی هم در جنب این ساختمان تشکیلات مؤسسه نظر سنجی آینده را داشت و گه گاهی به دیدن استاد و گعده مذکور می آمد. من و میثم و مجید فراهانی و موسوی خوئینی و علی افشاری و دیگر اعضای وقت دفتر تحکیم وحدت نیز برای تجدید دیدار با استاد حجازی به انتشارات بعثت می رفتیم.
حجازی با ارتجاع مذهبی سخت مخالف بود و از گروههای فشار که مانع سخنرانی روشنفکران می شدند بارها و بارها انتقاد می کرد.
بی تردید فخرالدین حجازی مثل هر انسان دیگری یک سری نامحسنات هم داشت که شاید الان بعد از مرگ ایشان پرداختن به آنها کاری اخلاقی نباشد که از آنها گذشته وی انسانی فرهنگی و روشن بین بود. حجازی در زندگی شخصی بسیار ساده زیست بود و هر چه داشت در راه خدمات فرهنگی و گسترش انتشارات بعثت خرج می نمود و برای خودش هیچ منفعت و سودی در نظر نمی گرفت. خانه ای ساده و محقر در محله درروس از پیش از انقلاب داشت که تغییری در آن نداده بود
درگذشت استاد فخرالدین حجازی را به بازماندگان و دوستداران ایشان تسلیت می گویم.