با نزدیک شدن به موسم انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ، تعداد کاندیدهای سلائق گوناگون هر از چند گاهی افزایش پیدا می کند. در اردوی اصلاح طلبان اعم از دور یا نزدیک به حاکمیت آقایان خاتمی ، کروبی ، نوری و میرحسین موسوی یا رسما اعلام حضور کرده اند و یا تمایلشان برای حضور را شخصا یا اطرافیانشان اعلام نموده اند.
برای ما به صفت رأی دهنده از یک سو و روزنامه نگار اصلاح طلب از سوی دیگر ، ورود به مقوله انتخاباتی آتی باید همراه با درسهایی باشد که از گذشته گرفته ایم و بی تردید فراموشی درسها و بویژه دلائل و ریشه یابی شکستهایی که جبهه اصلاح طلبی بخود دیده خطایی نابخشودنی است.
سخنم در این نیست که عجولانه این نتیجه گیری صورت بگیرد که باید در این انتخابات شرکت کرد و به فلان و بهمان رأی داد و یا نه تحریم کرد و عطای انتخابات را در نظام نه چندان جمهوری به لقایش بخشید ، سخن در این است که باید درست تصمیم گرفت حتی اگر این تصمیم درست و عقلانی منجر به شکست اصلاح طلبی در ایران هم شود ، باز بر خود خواهیم بالید که ما دموکراتیک ، عاقلانه و با بررسی همه جوانب تصمیم گرفتیم اما این بار هم به ظاهر شکست خوردیم. این درست تصمیم گرفتن سخت بستگی دارد که ما با چشمان باز و آگاهی کامل در این عرصه وارد شویم و برایمان پشت درهای بسته شورای مرکزی فلان حزب و بهمان ائتلاف تصمیم نگیرند و یا اگر گرفتند درست و صریح و کامل گزارش آنرا بخوانیم و چیزی از سمع و نظر ما مخفی نگه داشته نشود ، راحتتر بگویم به شعور ما احترام بگذارند و هیچ ابهامی در تصمیمگیریها باقی نماند.
از این مفدمه کوتاه که بگذریم باید به سراغ کاندیداهای اصلاح طلب برویم و ببینیم به چه میزان ایشان به مفهوم واقعی اصلاح طلبی معتقد و وفادار هستند و به چه میزان حاضرند برای پیاده کردن اصول و آرمانهای اصلاح طلبی هزینه نمایند و در برابر تمامیت خواهی اقتدارگرایان با استحکام و قوت برخورد نمایند.
تجربه نشان داده است که اقتدارگرایان حاکم به میزانی که بتوانند دایره اقتدارگرایی و تمامیت خواهی و استبداد و نقض حقوق بشرشان را گسترده می کنند و اگر به سدی برخورد کنند خود را جمع و جور کرده و امتیاز می دهند اما این منوط به آن است که امتیازگیرنده ای باید باشد که با پشتیبانی توده های مردمی و نهادهای مدنی از ایشان امتیاز بگیرد و فضای تنفسی را برای مردم بازبگذارد و الا نه تنها امتیازی نمی دهند که هیچ هر روز با بحران آفرینی توسط رجاله های خیابانی خودشان جامعه را به سمت تنش و تشنج پیش می برند و امتیازات نیم بند داده شده را هم پس می گیرند.
اگر سمبل اصلاحات - که عرفا کسی خواهد بود که در انتخابات آتی رأی مردم را بدست بیاورد - از این استحکام در نظر و عمل برخوردار باشد و برای خود یک حداقلهایی را تعریف کند و از آن حداقلها عدول نکند کار اصلاحات به پیش خواهد رفت. رهبری ، شورای نگهبان ، قوه قضائیه ، سپاه پاسداران ، و محافل و احزاب سیاسی اقتدارگرایان اعم از رایحه خوش و سایر برشهای محافظه کاران همه و همه میزان مقابله و سنگ اندازی شان در برابر جریان اصلاحات ارتباط مستقیم با استحکام و اقتدار عمل سمبل این جریان وبه تبع الیت و برجستگان این جبهه دارد. این مدعا بارها و بارها در عمل ثابت شده و می تواند باز به آزمایش گذاشته شود مشروط به اینکه اصلاح طلبان خود را وفادار به قالب و شکل نظام نشان بدهند اما تغییر رفتار در مواجهه با گوناگونی جامعه ایرانی را به حاکمیت بقبولانند.
اصلاح طلبان باید ابتدا به یک تعریف واحدی از اصلاحات برسند و بدانند که اصلاحات تعاریف و برداشتهای گوناگون ندارد و هر کس پرچم اصلاح طلبی را بالا برد اما با دموکراسی و حقوق بشر محض سرآشتی و سازگاری نداشت بی تردید کلاهبرداری بیش نیست که می خواهد مردم را فریب بدهد و رأی ایشانرا را پله ای برای رسیدن به مقاصد شوم خود نماید ، هرکس خود را اصلاح طلب می داند نباید در برابر زندانی شدن حتی یک فرد بیگناه سکوت نمایند ، نباید در برابر یک سنگسار لب فروبندد نباید ، راضی به نقض حقوق زنان و دانشجویان و اقلیتهای دینی (خصوصا بهائی ها) و مذهبی (خصوصا اهل سنت و دروایش) شود .
در اصلاحات واقعی سه عنصر آزادی - بویژه آزادی بیان و مطبوعات - ، دموکراسی - بویژه در بعد انتخاباتی و پارلمانی آن - و حقوق بشر - بویژه در ابعاد قضائی و مجازاتها و حقوق اقلیتها- نقش تعیین کننده ای بازی می کند و نمی توان اساسا اصلاحات را اراده کرد اما آنرا فاقد عناصر مذکور دانست. این محقق نمی شود الا اینکه کاندیداهای اصلاح طلبان صادقانه و نه از روی ریاکاری و تزویر به این عناصر سه گانه اعتقاد داشته باشد و از حیث نظری مخالفتی با آن نداشته باشد تا بتواند در حوزه عمل پای آن بایستند
کاندیدا یا کاندیداهای اصلاح طلب باید نسبت خودشان با موانع بر سر راه را نیز مشخص نمایند.
دیدار و گفتگو با رهبری نظام و سایر ارکان مهم و تأثیر گذار در نظام جمهوری اسلامی به نظرم کاری خوب و پسندیده است اما این دیدارها باید از موضع استحکام و اقتدار باشد و نه از موضع ضعف و امتیاز گیری و همراه با خواهش و التماس که در این صورت از همان ابتدای کار باید تابلوی اصلاح طلبی را پایین بیاورند و ادعایی در این زمینه نداشته باشند.
کاندیداهای اصلاح طلب راه دشواری را در پیش دارند ، خوب است از همین ابتدای کار تکلیف خودشان و اصلاح طلبی مورد ادعا را مشخص کنند تا بعد با مشکل مواجه نشوند.